Mách nhỏ “Cây gậy” mới để tạo hàng cho TTCK.

Kết quả tạo hàng cụ thể chỉ còn phụ thuộc vào ý thức của DN và nghĩa vụ thực thi của nhà quản lý ngành này

Tuy nhiên, đề xuất quy định này, UBCK đã có sự cân nhắc, với việc dự liệu những biện pháp hiệp để thực thi. Tình trạng này trở thành nghiêm trọng hơn khi 9 tháng đầu năm nay, toàn TTCK chỉ có thêm 12 loại cổ phiếu mới niêm yết, nhưng có tới 28 loại cổ phiếu phải rời sàn.

Cốt tử tố này khiến cơ quan quản lý TTCK cứ như phải “chạy theo” DN để cổ vũ, thuyết phục DN niêm yết. Không phải vì lợi ích của các Sở GDCK hay TTCK, mà xét cho cùng, khi DN ở quy mô đủ lớn, niêm yết là con đường tốt nhất để thực thi sự sáng tỏ, thực thi nghĩa vụ với cổ đông. Các Sở cần DN lên sàn để khẳng định vị thế của mỗi Sở, thu hút công chúng đầu tư, xúc tiến thanh khoản, thúc đẩy tính hiệu quả của TTCK, đồng thời đó cũng là cách trực tiếp tạo thêm nguồn thu phí (niêm yết, giao tiếp, lưu ký…) cho nhà quản lý.

Năm 2012 là năm trước hết TTCK có miêu tả thất thường về số DN lên sàn và số DN hủy niêm yết khi năm này, TTCK có thêm 25 loại “hàng mới”, nhưng có tới 21 “hàng cũ” bị hủy niêm yết.

Bên cạnh đó, DN niêm yết mới đều có quy mô vốn vừa và nhỏ, thiếu vắng các tăm tiếng lớn, nên không tạo được sức hút đáng kể nào với các dòng tiền đầu tư. Nhưng dù có ráng, nhiều DN vẫn từ chối lên sàn và biện pháp của nhà quản lý, nếu có, cũng chỉ là phạt hành chính một vài chục triệu đồng mà thôi.

Khi ĐTCK đưa thông tin về nội dung này, nhiều DN và nhà đầu tư tỏ ra bất ngờ với quy định mới của Chính phủ và cũng có một quan điểm nghi về khả năng thực thi, do khoản tiền DN huy động được từ công chúng sau 1 năm, khó có thể mang hoàn cho các nhà đầu tư góp vốn. Tuy nhiên, kể từ khi Nghị định 108/2013/NĐ-CP có hiệu lực (15/11/2013), bằng quy định cụ thể và mạnh mẽ, Chính phủ đã tạo thêm những áp lực mới buộc DN đại chúng phải lên sàn.

Thời đoạn đầu TTCK thiếu hàng, chính sách ưu đãi thuế thu nhập 3 năm cho các DN lên niêm yết đã được Chính phủ cho phép ứng dụng. Từ năm 2009 đến nay, TTCK bước vào giai đoạn suy giảm kéo dài, để cuộn DN lên sàn khi chính sách ưu đãi thuế không còn hiệu lực, là một câu hỏi lớn với ngành chứng khoán.

Theo Nghị định 108, DN đã huy động vốn từ công chúng, nếu không niêm yết sau 1 năm, sẽ phải hoàn trả tiền gốc và lãi cho các nhà đầu tư có yêu cầu.

Trừ giai đoạn TTCK Việt Nam tăng trưởng nóng 2006-2008, ở các năm khác, công tác tạo hàng cho TTCK luôn là câu chuyện không dễ dàng. Dù còn là câu chuyện của mai sau 2014 (do Nghị định 108 bắt đầu có hiệu lực từ 15/11/2013), nhưng bằng quy định trên, “cây gậy” mới để tạo hàng cho TTCK đã được Chính phủ trao cho ngành chứng khoán.

Làm thế nào để các DN, nhất là các DN lớn lên niêm yết là vấn đề mà ngành chứng khoán, đặc biệt là 2 Sở GDCK đang phải đối diện. Nhưng những lý lẽ của thị trường đang không đủ sức thuyết phục DN vào sàn. Ở các TTCK thế giới, khi DN phát hành chứng khoán ra công chúng là gắn chặt với hoạt động niêm yết, nhưng ở Việt Nam, đây là hai quá trình tách biệt.